ญี่ปุ่น

ในวันที่ประเด็นเรื่องการบินไทยกำลังร้อนแรง ชื่อนักบริหารมือฉมังที่ทั่วโลกคุ้นเคยกันดีอย่าง “คุณคาซูโอะ อินาโมริ” (Kazuo Inamori) ผู้พลิกฟื้นสายการบินแห่งชาติของญี่ปุ่นอย่าง “Japan Airlines” ให้กลับมายืนอยู่บนเวทีโลกได้อย่างสง่างาม ก็กลายเป็นเรื่องราวที่ได้รับการพูดถึงมากขึ้นไม่แพ้กัน

ใครจะไปโตเกียวทาวเวอร์ช่วงนี้ อาจต้องเตรียมกล้ามเนื้อขาให้พร้อม เพราะหลังจากที่ปิดตัวเพราะพิษไวรัส Covid-19 มานานสองนาน ทันทีที่เปิดหอคอยรอบใหม่ โตเกียวทาวเวอร์ก็มาพร้อมกฎเหล็กนั่นคือ ผู้ที่ต้องการขึ้นไปชมวิว ต้อง “เดินเท้า” ขึ้นไปเท่านั้น

สำหรับธุรกิจเครื่องราง ปฏิเสธไม่ได้ว่าหนึ่งในประเทศที่ได้รับความนิยมเป็นอันดับต้น ๆ ก็คือ “ญี่ปุ่น” แต่วันนี้เครื่องรางของญี่ปุ่นหรือที่เรียกกันติดปากว่า Omamori นั้นได้รับการยกระดับไปอีกขั้น เพราะมีวัดแห่งหนึ่งในกรุงโตเกียว ตัดสินใจเปิดให้ลูกค้าสามารถออกแบบเครื่องรางได้เองตามใจต้องการกันแล้ว

ปฏิเสธไม่ได้ว่า “เรียวกังญี่ปุ่น” น่าจะเป็นอีกหนึ่งธุรกิจที่เจอผลกระทบจากวิกฤติ Covid-19 เข้าอย่างจัง ส่วนหนึ่งเพราะไวรัสดังกล่าวระบาดอย่างหนักตั้งแต่เดือนมีนาคมต่อเนื่องมาถึงเดือนเมษายน ซึ่งเป็นเดือนที่ประเทศญี่ปุ่นเคยทำเงินได้มหาศาลจากนักท่องเที่ยวในเทศกาลชมดอกซากุระ และนั่นทำให้โปรเจ็คหนึ่งต้องถูกนำมาปัดฝุ่นอีกครั้งเพื่อช่วยพยุงเรียวกังให้อยู่รอด ในชื่อ “Tane Project”

ถ้าหากใครเคยกิน “ข้าวกล่อง” ที่ญี่ปุ่น หรือข้าวกล่องสไตล์ญี่ปุ่นในประเทศไทย น่าจะคุ้นเคยกับขวดซอสโชยุที่จะมีดีไซน์เก๋ไก๋รูปทรง “ปลา” แต่เมื่อเกิดเหตุการณ์วิกฤติ Covid-19 ระบาดทั่วโลก เจ้าขวดจิ๋วที่ใส่ซอส ต้องแปลงร่างกลายเป็นขวดใส่เจลล้างมือ เพื่อกระตุ้นให้ผู้คนใส่ใจเรื่องความสะอาด

หลังจากประเทศที่ใช้หน้ากากอนามัยอย่างชินตาอย่าง “ญี่ปุ่น” กลับต้องประสบกับภาวะขาดแคลนหน้ากาก อันเนื่องมาจากความต้องการของคนในประเทศและทั่วโลกเพิ่มขึ้นในช่วงวิกฤติ Covid-19 จน Sharp ต้องดัดแปลง โรงงานผลิตจอ LCD ซึ่งตัวโรงงานมีห้องควบคุมแรงดันอากาศทำให้ไม่มีฝุ่นเข้าไป และเหมาะที่จะใช้ผลิตหน้ากากอนามัยเช่นกัน

ก่อนหน้านี้เราอาจเห็นความพยายามของชาวญี่ปุ่นในการสร้างขนมปังหน้าแมวเหมียวน่ารัก ๆ ออกมาอวดกันบนโลกออนไลน์ อย่างไรก็ดี สิ่งที่ทำกันออกมายังไม่อาจเรียกได้ว่ามี “ความแมว” ครบถ้วนสมบูรณ์ จนกระทั่งแบรนด์ Neko Neko Shokupan ถือกำเนิดขึ้น

เรียกว่าเป็นธุรกิจที่สร้างความแปลกใหม่ออกมาอย่างต่อเนื่องสำหรับตลาดอสังหาริมทรัพย์ของญี่ปุ่น โดยล่าสุดได้มีการจับมือกันระหว่างบริษัทผู้ผลิตสินค้าดีไซน์แมวอย่าง Felissimo กับ Wada Kosan บริษัทในวงการอสังหาริมทรัพย์ เปิดตัวอพาร์ทเมนต์ในชื่อ Shirogayama Neko no le กันแล้ว

หลังจากเผชิญแรงกดดันจากหน่วยงานด้านสาธารณสุขในช่วงที่ผ่านมาอย่างรุนแรง ล่าสุด นายกรัฐมนตรีญี่ปุ่น ชินโสะ อาเบะ ก็ได้มีการออกประกาศภาวะฉุกเฉินแล้วโดยพุ่งเป้าไปที่เมืองใหญ่อย่าง “กรุงโตเกียว – โอซาก้า” รวมถึงอีก 5 จังหวัดสำคัญ เพื่อให้เมืองเหล่านี้สามารถใช้มาตรการที่เข้มข้นขึ้นเพื่อยับยั้งการแพร่ระบาดของไวรัส Covid-19 ได้

อันเนื่องมาจากการขาดแคลน “หน้ากากอานามัย” ทั่วโลก ที่ “ประเทศญี่ปุ่น” เองซึ่งมีวัฒนธรรมใส่หน้ากากอนามัยกันในชีวิตประจำวันอยู่แล้ว ยิ่งเมื่อเจอ Covid-19 แผลงฤทธิ์เข้าไปตอนนี้ ก็ยิ่งทำให้ปริมาณความต้องการสินค้าชนิดนี้พุ่งขึ้นอย่างรวดเร็ว จนหลายแบรนด์ไม่ว่าจะเป็น Sharp หรือ Uniqlo ก็พยายามปรับสายการผลิตมาเดินหน้าทำ “หน้ากาก” กันแล้ว แต่ก็ดูเหมือนว่าจะยังไม่เพียงพอกับความต้องการของประชากร 126.8 ล้านคนของญี่ปุ่น

หลังจากประกาศเลื่อนการจัดการแข่งขันโอลิมปิกซึ่งกำหนดการเดิมจะจัดขึ้นในวันที่ 24 กรกฎาคม – 9 สิงหาคม อันเนื่องมาจากปัญหาไวรัส Covid-19 ระบาดทั่วโลก ล่าสุดทางคณะกรรมการโอลิมปิดสากล(IOC) และทางรัฐบาบลญี่ปุ่นเจ้าภาพของการแข่งขันในครั้งนี้ก็ได้ประกาศวันที่จะจัดการแข่งขันขึ้นใหม่ โดยคอนเฟิร์มว่าจะเป็นวันที่ 23 กรกฎาคม – 8 สิงหาคม ปี 2021

หลังจากมีข่าวว่าทางแบรนด์ชาร์ป (Sharp) ได้ปรับไลน์การผลิตจอ LCD ในจังหวัดมิเอะเป็นโรงงานผลิตหน้ากากอนามัย เนื่องจากความเหมาะสมในแง่ที่ว่าโรงงานผลิตจอแอลซีดี ควบคุมฝุ่นภายในพื้นที่ผลิตอยู่แล้ว

IOC หรือ คณะกรรมการโอลิมปิกสากล ร่วมกับ รัฐบาลประเทศญี่ปุ่น ร่วมกันประกาศแถลงการณ์ เลื่อนมหกรรม โอลิมปิก 2020 ซึ่งจากเดิมมีแผนว่าจะจัดในเดือนสิงหาคม 2020 โดยกำหนดการใหม่จะมีขึ้นไม่เกินช่วงซัมเมอร์ของปี 2021

สาวก Starbucks Japan ต้องยกนิ้วให้ หลังส่ง “ชุดกาแฟแบบกล่อง” เอาใจคนญี่ปุ่นที่อาจจะอยากดื่ม Starbucks นอกบรรยากาศร้าน โดยจัดเตรียมอุปกรณ์ให้เสร็จสรรพทั้งกาแฟ นม น้ำตาล และแก้ว

คนเก็งกำไรกับราคาหน้ากากอนามัยมีได้ทั่วโลก ไม่เว้น “ญี่ปุ่น” เพราะล่าสุดมีรายงานว่า นักการเมืองจากจังหวัดชิซึโอกะรายหนึ่งได้ออกมาขอโทษประชาชนแล้ว หลังทำเงินจากการนำหน้ากากอนามัยมาเปิดประมูลบนเว็บไซต์ออนไลน์ไปได้ถึง 8.8 ล้านเยน หรือคิดเป็นเงินไทยราว 2.7 ล้านบาท

Starbucks Japan ปรับกฎใหม่ เปลี่ยนกลับไปใช้แก้วกระดาษ – พลาสติกแบบใช้แล้วทิ้งเต็มรูปแบบ รับมือการระบาดของไวรัส Covid-19 โดยการปรับนโยบายครั้งนี้ Starbucks เชื่อว่าจะทำให้ทั้งพนักงานและลูกค้าปลอดภัยมากขึ้น

เป็นแบรนด์ที่มีสาขาใหม่ ๆ มายั่วใจแฟนคลับทุกปี โดยเมื่อปีที่ผ่านมาก็มีการเปิดตัว “Starbucks Reserve Roastery” ไปแล้วที่ย่านเมกุโระใจกลางกรุงโตเกียวจนมีผู้คนให้ความสนใจล้นหลาม ส่วนในปีนี้ Starbucks Japan ก็ไม่ทำให้แฟน ๆ ผิดหวัง เพราะมีสาขาใหม่มายั่วใจเช่นกัน โดยอยู่ในส่วนของ Hana Biyori โซนใหม่ของสวนสนุก Yomiuriland นั่นเอง

เป็นมหกรรมที่ถูกจับตาจากทุกภาคส่วนไปแล้วสำหรับ “Tokyo Olympic 2020” ว่าจะเดินหน้าต่ออย่างไรดีท่ามกลางการแพร่ระบาดของไวรัส Covid-19 ที่เกิดขึ้นไปทั่วโลกจนมีผู้ติดเชื้อไปแล้วกว่า 90,000 คน และเสียชีวิตกว่า 3,000 คน

ต้องยอมรับว่าญี่ปุ่นเป็นชาติที่มีอะไรแปลก ๆ ให้ชาวโลกประหลาดใจอยู่เสมอ โดยล่าสุด มีการเปิดตัว “ข้าวปั้นปลอม” ของค่าย Nissin ที่ทำออกมาได้ไม่ต่างจากข้าวปั้นที่วางขายตามร้านสะดวกซื้อทั่วไป เพียงแต่มันกินไม่ได้เท่านั้นเอง แถมหากรู้ที่มาของการผลิตข้าวปั้นปลอมก้อนนี้ เชื่อว่าหลายคนจะยิ่งอึ้งเข้าไปใหญ่

ปัญหาหน้ากากอนามัยขาดตลาดที่กำลังทำให้คนญี่ปุ่นเกิดการทะเลาะเบาะแว้งจนเป็นข่าวไปทั่วโลกนั้นอาจบรรเทาเบาบางลงในอนาคตอันใกล้ เมื่อบริษัทสัญชาติญี่ปุ่นอย่าง Sharp ตัดสินใจเปลี่ยนโรงงานผลิตจอแอลซีดีในจังหวัดมิเอะเป็นโรงงานผลิตหน้ากากอนามัยแทนเสียเลย

เรียกว่าภาคเอกชนญี่ปุ่นมีการยกระดับมาตรการการป้องกันการแพร่ระบาดของเชื้อไวรัสโคโรนา หรือ Covid-19 ไปอีกขั้นแล้วเมื่อล่าสุดมีการประกาศของบริษัท Dentsu ให้พนักงาน 5,000 คนไม่ต้องเข้าออฟฟิศ หลังพบว่ามีพนักงานคนหนึ่งติดเชื้อ Covid-19 ขณะที่บอล J-League ล่าสุดก็มีการประกาศเลื่อนการแข่งขันทุกแมตช์ออกไปจนถึงวันที่ 15 มีนาคมแล้วเช่นกัน

หนึ่งในภาพชินตาของประเทศญี่ปุ่น กับภาพผู้คนจำนวนมากหลั่งไหลเข้ามาใจกลางเมืองเพื่อทำงานในทุก ๆ เช้าอาจจะต้องเปลี่ยนไป หลังการระบาดของไวรัสโคโรนา หรือชื่อใหม่ว่า Covid-19 เมื่อบริษัทญี่ปุ่นจำนวนหนึ่ง รวมถึงธุรกิจที่เกี่ยวข้องกับการคมนาคมขนส่งได้มีมาตรการเพื่อรับมือกับปัญหาดังกล่าวออกมาแล้ว

นอกจากจะสร้างอนิเมะของฮีโร่ผู้แข็งแกร่งที่สุดในจักรวาลออกมามากมายหลายเรื่องแล้ว ดูเหมือนว่าวันนี้ ญี่ปุ่นจะต้องสร้าง “ห้องน้ำที่แข็งแกร่งที่สุดในจักรวาล” ออกมาด้วยเช่นกัน

เรียกได้ว่าเป็นสถานการณ์ที่น่ากังวลของประเทศญี่ปุ่นเลยก็ว่าได้ กับการขาดแคลนแรงงานมากขึ้นเรื่อย ๆ อันเป็นผลจากการก้าวเข้าสู่สังคมผู้สูงอายุ หรือที่หลายคนเปรียบประเทศญี่ปุ่นในตอนนี้ว่าเป็น Graying Japan ที่ไม่ว่าจะเดินไปทางไหนก็เจอแต่ผู้คนผมสีดอกเลา

มีเรื่องราวซึ้งปนแสบของสองคู่แข่งในตำนานอย่าง McDonald’s และ Burger King เกิดขึ้นอีกแล้ว โดยเหตุการณ์นี้เกิดขึ้นในย่านอากิฮาบาระ ใจกลางกรุงโตเกียว กับการที่ร้าน McDonald’s สาขา Showa Dori จะปิดตัวลงในวันที่ 31 มกราคมนี้

เรียกได้ว่าเป็นข่าวดีของปัญหาขยะในท้องทะเลไม่น้อย เมื่อมีรายงานว่าญี่ปุ่นสามารถผลิต “ถุงพลาสติกจากอ้อยและข้าวโพด” ซึ่งสามารถย่อยสลายได้โดยไม่เป็นอันตรายต่อสิ่งมีชีวิตในทะเลได้สำเร็จแล้ว

การเป็นข้าราชการที่สามารถสร้างความสุขให้ผู้คนได้อาจดูเป็นเรื่องไกลตัวสำหรับหลาย ๆ ประเทศ แต่ไม่ใช่สำหรับจังหวัดคุมาโมโต้ ประเทศญี่ปุ่น ที่ปัจจุบันข้าราชการของเมืองได้กลายเป็นผู้สร้างความสุขผ่านคาแรคเตอร์ “คุมะมง” (Kumamon) จนสามารถตีออกมาเป็นมูลค่าทางเศรษฐกิจได้มากถึง 150,000 ล้านเยน หรือประมาณ 4.13 หมื่นล้านบาท (ตัวเลขในปี 2018) และทำให้เรื่องราวของคุมะมงนี้กลายเป็นกรณีศึกษาให้กับหลาย ๆ เมืองที่อยากเจริญรอยตาม

ก่อนหน้านี้เราอาจเคยได้ยินข่าวของ NTT DoCoMo กับการนำโดรนมาใช้จัดส่งสินค้า หรืออาหารให้กับผู้สูงวัยในญี่ปุ่นที่อยู่ลึกเข้าไปในเกาะต่าง ๆ ซึ่งยากแก่การจัดส่งโดยพนักงานมนุษย์ แต่ล่าสุด ความซับซ้อนของ Aging Society ในญี่ปุ่นกำลังนำไปสู่อีกหนึ่งเทรนด์ธุรกิจนั่นก็คือ “ซูเปอร์มาร์เก็ตแบบเคลื่อนที่” หรือที่คนไทยอาจคุ้นเคยกันดีในชื่อ “รถพุ่มพวง” ที่เต็มไปด้วยสินค้ามากมายบรรจุอยู่ท้ายกระบะรถบรรทุกแล้วก็เป็นได้

เป็นที่รู้กันดีว่า สงครามเครื่องดื่มในญี่ปุ่นดุเดือดสุดๆ เพราะผู้บริโภคมีทางเลือกเยอะมว๊ากกกกกก ดังนั้นที่สุดของการเอาใจลูกค้า Coca-Cola จึงเปิดตัวน้ำดำสายพันธุ์ใหม่ให้ชาวอาทิตย์อุทัยได้ชิมก่อนใครในโลกอีกแล้วกับ “Coca-Cola Strawberry” โดยหวังว่าจะเข้ากับบรรยากาศในช่วงฤดูหนาวของญี่ปุ่นที่มักจะเต็มไปด้วยเค้กเฉลิมฉลองก้อนโตที่ตกแต่งด้วยสตอเบอรี่หวานฉ่ำนั่นเอง

เชื่อว่าการเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมของผู้บริโภคที่รวดเร็วกำลังกลายเป็นสิ่งท้าทายสำหรับทุกธุรกิจ ซึ่งแม้แต่ผู้ให้บริการรถไฟยักษ์ใหญ่ของญี่ปุ่นอย่าง Japan Rail ก็หนีไม่พ้นเช่นกัน หลังมีรายงานว่า หนึ่งในสีสันของการเดินทางโดยชินคันเซนกำลังจะหายไป เมื่อผู้ให้บริการรถไฟอย่าง JR East และ JR West เริ่มมีแผนจะปรับลดพนักงานผู้ดูแลรถเข็นขายอาหารบนรถไฟ เหตุเพราะเป็นส่วนงานที่ไม่สามารถทำกำไรได้อีกแล้วนั่นเอง