ในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา อุตสาหกรรมคอนเทนต์ครีเอเตอร์ได้กลายเป็นหนึ่งในกลไกสำคัญของเศรษฐกิจดิจิทัล ตลาด Creator Economy ของไทยกำลังเติบโตอย่างรวดเร็ว จากจำนวนครีเอเตอร์กว่า 9 ล้านคน สร้างมูลค่าตลาดราว 45,000 ล้านบาทในปี 2568 เติบโตเฉลี่ย 25–30% ต่อปี
แม้อุตสาหกรรมจะมีขนาดใหญ่และมีบทบาทต่อเศรษฐกิจดิจิทัล แต่ “ครีเอเตอร์” ยังไม่ได้รับการยอมรับในฐานะ “อาชีพ” อย่างเป็นทางการ การขาดระบบสนับสนุนและแหล่งทุน ไปจนถึงข้อจำกัดทางกฎหมายที่ยังไม่คุ้มครองรูปแบบการทำงาน รวมทั้งขาดการกำหนดมาตรฐานวิชาชีพ ที่ผ่านมาจึงเห็นคอนเทนต์ดราม่า ที่หวังยอดวิวสร้างรายได้ กลายเป็นประเด็นที่สังคมพูดถึงการกำกับดูแลการทำคอนเทนต์ในสื่อโซเชียล
ล่าสุดได้มีการเปิดตัว “สมาคมคอนเทนต์ครีเอเตอร์ไทย” (Thailand Content Creator Association: TCCA) อย่างเป็นทางการ เมื่อวันที่ 27 เมษายน 2569 เพื่อทำหน้าที่เป็น “สมาคมวิชาชีพ” และองค์กรกลางในการยกระดับมาตรฐาน สนับสนุน และการกำกับดูแลอย่างยั่งยืน
ดัน 9 ล้านคนสู่ “อาชีพ” ทางการ
คุณขจร เจียรนัยพานิชย์ บรรณาธิการบริหาร RAiNMaker, iCreator Community และนายกสมาคมคอนเทนต์ครีเอเตอร์ไทย (TCCA) กล่าวว่าตลาดคอนเทนต์ครีเอเตอร์ทั่วโลกมีมูลค่ากว่า 5.5 ล้านล้านบาท ส่วนประเทศไทยอยู่ที่ 45,000 ล้านบาท (เป็นคนละตลาดกับโฆษณาดิจิทัล) ตัวเลขนี้สะท้อนว่าอุตสาหกรรมครีเอเตอร์ไม่ใช่เพียงกระแสระยะสั้น แต่เป็นพื้นที่ทางเศรษฐกิจที่มีขนาดจริง มีแรงงานจริง และมีผลต่อระบบตลาดจริง
ในประเทศไทยมีคอนเทนต์ครีเอเตอร์ที่ทำงานทั้งแบบ Full-time และ Part-time กว่า 9 ล้านคน ในจำนวนนี้ทำงานเป็นอาชีพคอนเทนต์ครีเอเตอร์ราว 2 ล้านคน โดยมีอยู่ทั่วประเทศ ไม่จำกัดอยู่ที่ครีเอเตอร์เบอร์ใหญ่เท่านั้น แต่เริ่มตั้งแต่ Nano Influencer ที่สามารถช่วยสร้างการเติบโตให้ประเทศไทยได้
ต่างชาติมองประเทศไทยเป็นประเทศของครีเอเตอร์ คนไทยสร้างสรรค์คอนเทนต์ได้หลากหลายมุม มีสิ่งที่เรียกว่าเป็น Nation of Creator ไม่ว่าจะเป็นศิลปินระดับโลก “ลิซ่า ลลิษา มโนบาล” มีมีม “หมูเด้ง” ดังไปทั่วโลก มีภาพยนตร์ดัง “หลานม่า” ที่ได้รับรางวัลระดับโลก คนไทยสร้างคอนเทนต์ที่มีความบันเทิง ความรู้ โนว์ฮาว สร้างแรงบันดาลใจการใช้ชีวิต การประกอบอาชีพ และการทำงาน
หลายคนบอกว่า “คอนเทนต์ ครีเอเตอร์” เป็นอาชีพในฝัน วันเด็กที่ผ่านมา อาชีพครีเอเตอร์ได้รับการโหวตให้เป็นอาชีพที่เด็กไทยอยากทำเป็นอันดับสองรองจาอาชีพแพทย์ แม้คอนเทนต์ครีเอเตอร์ จะเป็นอาชีพในฝันของใครหลายคน แต่ก็ยังไม่เป็น “อาชีพ” ที่แท้จริง
ที่ผ่านมาเริ่มเห็นปัญหาการทำคอนเทนต์ดราม่าเกิดขึ้นในวงการ และมีหลายหน่วยงานต้องการพูดคุยแนวทางการกำกับดูแลครีเอเตอร์
นอกจากนี้ยังมีหน่วยงานจำนวนมากที่ต้องการประสานความร่วมมือ การกำหนดกฎเกณฑ์ หรือต้องการสนับสนุนวงการครีเอเตอร์โดยภาพรวม ที่ผ่านมาไม่เคยมีการรวมตัวกันอย่างจริงจังของวงการครีเอเตอร์ ดังนั้นการจะยกระดับวงการให้ยั่งยืนและถาวรจึงเกิดขึ้นได้ยาก
การจัดตั้งสมาคมคอนเทนต์ครีเอเตอร์ไทย ซึ่งมีคณะกรรมการชุดแรก 11 คน จากหลายหลายวงการ จึงไม่ใช่เพียงการรวมตัวของผู้ประกอบอาชีพ แต่เป็นการวางโครงสร้างพื้นฐานของอุตสาหกรรมในระยะยาว ทำหน้าที่เป็นองค์กรกลางในการกำหนดมาตรฐานวิชาชีพ สร้างกรอบการทำงานร่วมกัน และเชื่อมโยงผู้เล่นใน Ecosystem เพื่อให้การทำงานร่วมกันมีประสิทธิภาพมากขึ้นและลดความเสี่ยงที่เกิดขึ้นในอุตสาหกรรม
วาง 3 แกนหลักมาตรฐานวิชาชีพ หนุนครีเอเตอร์น้ำดี-ลดสีเทา
สมาคมคอนเทนต์ครีเอเตอร์ไทย (TCCA) วางพันธกิจและเป้าหมายหลักขับเคลื่อนผ่าน 3 แกนหลักสำคัญ ได้แก่
1. สร้างมาตรฐานวิชาชีพครีเอเตอร์ไทย (Thai Creator Standards)
– กำหนดกรอบการทำงาน นิยามบทบาท (Creator, Influencer, นักขายออนไลน์) และสร้างราคากลาง เพื่อให้ทุกฝ่ายทำงานร่วมกันได้ง่ายขึ้น วางกรอบจริยธรรมและการวางตัวในสังคม
– มาตรฐานวิชาชีพครีเอเตอร์ที่กำหนดขึ้น มีการร่วมมือกับหน่วยงานรัฐต่างๆ เช่น อย. กสทช. รวมทั้งเอเจนซี่ แพลตฟอร์มโซเชียลมีเดีย เพื่อสร้างมาตรฐานกลางร่วมกัน ที่เรียกว่า TCCA Standard คาดว่าจะใช้เวลา 4 เดือนหลังจากนี้ ในการกำหนดมาตรฐานกลางที่เป็นไกด์ไลน์ ให้สมาชิกปฏิบัติ
– TCCA Standard ซึ่งเป็นมาตรฐานกลาง จะนำไปใช้กับทั้ง Ecosystem ของวงการครีเอเตอร์ไทย เช่น เวทีประกวดรางวัลครีเอเตอร์ 3 เวทีใหญ่ ไม่ว่าจะเป็น Thailand Social Awards, Thailand Influencer Awards, iCreator Conference ได้ตอบรับที่จะใช้ TCCA Standards ในการคัดเลือกคนเข้ารับรางวัล
– การร่วมงานกับสมาคมโฆษณาในประเทศไทย เพื่อขอให้ใช้ TCCA Standards ในการคัดเลือกครีเอเตอร์ที่จะรับงานทำคอนเทนต์ ซึ่งจะช่วยให้มี “ครีเอเตอร์น้ำดี” เพิ่มขึ้น และลดบทบาท “ครีเอเตอร์สีเทา” ที่จะไม่มีสิทธิได้รับรางวัลและรายได้จากโฆษณาและแพลตฟอร์ม หากไม่ทำคอนเทนต์ที่เป็นตัวอย่างที่ดีให้สังคม
– การทำงานร่วมกับแพลตฟอร์มโซเชียลมีเดียต่างๆ หากมีข้อร้องเรียนการทำคอนเทนต์ที่ไม่เป็นไปตาม TCCA Standards หรือเป็นครีเอเตอร์สีเทา แพลตฟอร์มจะพิจารณาปิดกั้นคอนเทนต์เหล่านี้
2. สร้างคอมมูนิตี้คอนเทนต์ครีเอเตอร์ไทย (Thai Creators Community)
– การร่วมเป็นสมาชิกสมาคม TCCA จะทำให้เกิดเน็ตเวิร์ก คอมมูนิตี้ เป็นการรวมกลุ่มที่แข็งแรง โดยมีทั้งคอนเทนต์ครีเอเตอร์ สมาคมต่างๆ แพลตฟอร์มต่างๆ
– การจัดทำคอร์สอบรมต่างๆ จากแพลตฟอร์ม ให้กับสมาชิกครีเอเตอร์เรียนฟรี และราคาพิเศษ ปัจจุบันมีกว่า 100 คอร์ส
– สมาชิกสมาคมฯ จะได้รับ Fasttrack การพิจารณาคุณสมบัติจากเวทีการประกวดรางวัลต่างๆ ในวงการครีเอเตอร์ไทย
3. การยกระดับอาชีพครีเอเตอร์ (Empower Thai Creator)
– การอัพสกิลครีเอเตอร์ทั่วประเทศ และทุกด้านทั้งการทำคอนเทนต์ การขายสินค้าออนไลน์ เพื่อผลักดันให้ได้รับการยอมรับในฐานะวิชาชีพ
– สนับสนุนคอนเทนต์ครีเอเตอร์ที่ดี และกลุ่ม Next Generation เพื่อสร้างเศรษฐกิจที่ดีให้ SME คนรุ่นใหม่ ผลักดันเศรษฐกิจครีเอเตอร์เติบโต
บทบาทของสมาคมฯ ไม่ใช่การควบคุมครีเอเตอร์ แต่คือการสร้างความชัดเจนให้กับอุตสาหกรรม ทั้งในด้านมาตรฐาน จริยธรรม และแนวปฏิบัติ เพื่อให้ครีเอเตอร์สามารถเติบโตในฐานะวิชาชีพ ขณะที่แบรนด์และเอเจนซี่สามารถทำงานร่วมกับครีเอเตอร์ได้อย่างมั่นใจและวัดผลได้มากขึ้น
ครีเอเตอร์ไทยเก่งระดับโลก และสมาคมฯ อยากพาวงการนี้ไปให้ถึงระดับสากล เพราะ Creator Economy ไม่ใช่แค่เรื่องของความบันเทิงอีกต่อไป แต่เป็นฟันเฟืองสำคัญที่จะช่วยผลักดันเศรษฐกิจและสังคมไทยให้โตไปพร้อมกัน
ติดตามพวกเราได้ที่ LINE