ไมโครซอฟท์ (Microsoft) บริษัทเทคโนโลยียักษ์ใหญ่ เปิดผลการศึกษา 2026 WORK TREND INDEX ANNUAL REPORT พร้อมชี้ให้เห็นถึงความท้าทายจากการเร่งรีบนำ AI มาปรับใช้ในองค์กร เพราะเกรงจะตกขบวน กลับทำให้เกิดอุปสรรคในการทำงานขึ้นมาแทน
การศึกษาชิ้นนี้ยังได้แบ่ง AI Users ที่ตอบแบบสอบถามออกมาเป็น 5 กลุ่ม ประกอบด้วย
- 19% อยู่ในองค์กรที่มีความพร้อมจะสนับสนุน และตัวพนักงานเองก็พร้อมที่จะใช้งาน AI
- 16% คือกลุ่มที่ประสบปัญหากับ AI และองค์กรก็ไม่ให้การสนับสนุน
- 10% เป็นกลุ่มที่ตัวพนักงานเองมีความพร้อมสูงมาก และพัฒนาตัวเองในการใช้ AI นำหน้าไปไกลแล้ว แต่ระบบของบริษัทยังไม่รองรับพวกเขา
- 5% เป็นกลุ่มที่บริษัทพร้อมสนับสนุน แต่ตัวพนักงานกลับแสดงความไม่พร้อม
- 50% คือกลุ่มที่อยู่ตรงกลาง นั่นคือกลุ่มที่ตัวพนักงานและบริษัทกำลังก่อร่างสร้างตัวและหัดใช้ AI ไปพร้อม ๆ กัน
ทั้งนี้ สิ่งที่งานวิจัยพบก็คือ 65% ของผู้ตอบแบบสอบถามกลัวว่าตนเองจะล้าหลัง หากไม่ได้ใช้ AI ในการทำงาน ขณะที่ 45% บอกว่า รู้สึกปลอดภัยกว่าที่จะทำงานบนระบบงานเดิมมากกว่าออกแบบงานใหม่ด้วย AI และมีเพียง 13% เท่านั้นที่บอกว่าพวกเขาได้รับรางวัลจากองค์กร เมื่อสามารถคิดค้นงานใหม่ด้วย AI (แม้ว่าผลลัพธ์จะไม่เป็นไปตามที่หวังก็ตาม)
เมื่อการใช้ AI ของเรา “ไม่เท่ากัน”
นอกจากนั้น สิ่งที่ 2026 WORK TREND INDEX ANNUAL REPORT พบก็คือ 66% ของผู้ใช้ AI ยอมรับว่า AI ช่วยให้พวกเขาสามารถใช้เวลามากขึ้นกับงานที่มีมูลค่าสูง และ 58% กล่าวว่าพวกเขาสามารถสร้างงานที่พวกเขาไม่สามารถทำได้เมื่อปีก่อนเพราะมี AI
อย่างไรก็ดี ตัวเลขนี้เพิ่มขึ้นเป็น 80% ในกลุ่มผู้เชี่ยวชาญระดับแนวหน้า หรือกลุ่มคนที่ Microsoft เรียกขานว่า Frontier Professionals (ผู้ใช้ AI ขั้นสูง) โดยพบว่าผู้เชี่ยวชาญระดับแนวหน้ามีการใช้ Agent สำหรับ Workflow ที่มีความซับซ้อน หรือต้องทำงานหลายขั้นตอน และมีการสร้าง AI แบบ Multi-Agent ขึ้นมาใช้งานด้วย ซึ่งงานของผู้เชี่ยวชาญเหล่านี้มักเป็นการสร้างและพัฒนาปรับปรุง Workflow รวมถึงการระบุว่า จะนำ Agent เข้ามาเสริม หรือทำให้เป็นระบบอัตโนมัติได้ที่จุดใดบ้าง)
นอกจากนั้น คนเหล่านี้ยังมีส่วนร่วมกับการสร้างมาตรฐานด้านการใช้งาน AI ร่วมกันของคนในทีม หรือภายในองค์กร โดย Microsoft ระบุว่า ในการสำรวจครั้งนี้มีคนกลุ่มดังกล่าวคิดเป็น 16% ของ AI users ที่ทำการศึกษาทั้งหมด
มนุษย์ต้องเล่นบท “ผู้ควบคุมคุณภาพ AI”
Microsoft ยังตั้งคำถามที่น่าสนใจกับผู้ใช้ AI ด้วยว่า ทักษะใดของมนุษย์ที่ยังมีความสำคัญในวันที่ AI ทำงานต่าง ๆ ให้เราได้มากขึ้น และ 50% ของผู้ตอบแบบสอบถามระบุว่า การควบคุมคุณภาพของผลลัพธ์ที่ได้จาก AI และอีก 46% ตอบว่าการวิเคราะห์ข้อมูลอย่างเป็นกลางและการตัดสินใจอย่างมีเหตุผล
อย่างไรก็ดี 86% บอกว่า ผลลัพธ์จาก AI เป็นแค่จุดเริ่มต้น ไม่ใช่คำตอบสุดท้าย และ “มนุษย์” ต้องเปลี่ยนบทบาทจากการเป็นคนตอบคำถาม ไปเป็นคนที่ต้องรับผิดชอบต่อการตัดสินใจและสิ่งที่จะเกิดตามมานั่นเอง
43% ขอทำงานเองโดยไม่ใช้ AI ช่วย
จุดที่น่าสังเกตอีกหนึ่งข้อในผลการศึกษานี้ก็คือ 43% ของ Frontier Professionals มีความตั้งใจจะทำงานบางอย่างโดยไม่ใช้ AI เลย ซึ่งพวกเขาให้เหตุผลว่า ต้องทำเพื่อรักษาทักษะที่มีให้เฉียบคมอยู่เสมอ และคนกลุ่มนี้จะไม่ยอมให้คนอื่นมาคิดแทนด้วย
ทั้งนี้ Microsoft มองว่า องค์กรที่จะชนะในยุค AI ไม่ใช่องค์กรที่แค่ใช้ AI เป็น แต่คือองค์กรที่เรียนรู้จาก AI ได้เร็วที่สุด เพราะปัญหาไม่ใช่พนักงานไม่เก่ง แต่มาจากความเข้าใจผิดขององค์กรที่มองว่า แค่ฝึกคนให้ใช้ AI เป็นก็พอ เพราะสิ่งที่กำหนดผลลัพธ์มากกว่ามาจากปัจจัยในฝั่งขององค์กรเอง เช่น วัฒนธรรมองค์กร, การสนับสนุนจากหัวหน้างาน ตลอดจนนโยบายในการทำงานว่ามีการแชร์ความรู้ร่วมกันไหม รวมถึงว่าจะประเมินผลงานที่ใช้ AI อย่างไร ฯลฯ โดย Microsoft พบว่าปัจจัยเหล่านี้ มีผลต่อ impact ของ AI มากกว่าปัจจัยส่วนบุคคลกว่า 2 เท่า (Organizational factors = 67% vs Individual factors = 32%)
นอกจากนั้น Microsoft ยังได้แชร์สิ่งที่ Frontier Firms (องค์กรแนวหน้า) ทำกับ AI ด้วย นั่นคือการให้ AI เป็นส่วนหนึ่งของระบบการเรียนรู้ขององค์กร เช่น เมื่อมีการใช้ AI agent มันจะสร้าง signal ตลอดเวลาว่า workflow ใดมีประสิทธิภาพ, ขั้นตอนไหนควรปรับปรุง, งานแบบใดที่ควรให้ AI ทำ และจุดใดที่ต้องส่งมนุษย์เข้ามาตัดสินใจ ฯลฯ ซึ่งหากเป็นบริษัททั่วไป ความรู้เหล่านี้จะกระจุกอยู่ที่ตัวบุคคล แต่ Frontier Firms จะเก็บข้อมูลเหล่านี้มาแชร์กับทีม และนำไปปรับกระบวนการทำงานอย่างต่อเนื่อง ทำให้บริษัทเก่งขึ้นทุกวันนั่นเอง
ติดตามรายงานฉบับเต็มได้ที่ https://www.microsoft.com/en-us/worklab/work-trend-index/agents-human-agency-and-the-opportunity-for-every-organization