สหภาพยุโรปเปิดตัวแพลตฟอร์มโซเชียลใหม่ ชื่อ “W” (วี) ที่มาจากคำว่า We หวังลดอิทธิพลของแพลตฟอร์มโซเชียลมีเดียยักษ์ใหญ่จากสหรัฐอเมริกา เช่น Facebook, Instagram, X พร้อมชูจุดเด่นด้วยว่า จะให้ความสำคัญกับการยืนยันตัวตนมากขึ้น
การเปิดตัวแพลตฟอร์ม W นี้ได้มีการประกาศในงาน the World Economic Forum ที่ Davos ประเทศสวิตเซอร์แลนด์ โดยมีชื่อของศาสตราจารย์ ดร. Anna Zeiter ผู้เชี่ยวชาญด้าน Privacy ชาวสวิตเซอร์แลนด์เป็นหัวหน้าโครงการ (เธอยังเป็นรองประธานฝ่าย AI และ Data Responsibility ของ eBay ร่วมด้วย) โดยเป้าหมายของการเปิดตัวแพลตฟอร์ม W ก็คือการสร้างแพลตฟอร์มที่ให้ความสำคัญกับ “การยืนยันตัวตน” ว่าเป็นบุคคลนั้นจริง ๆ ไม่ใช่บ็อท หรือคนอื่นแอบแฝงมา ซึ่งทางผู้พัฒนามองว่าจะช่วยเพิ่มความเชื่อมั่นในการใช้งานได้มากขึ้น
อย่างไรก็ดี ในประเด็นเดียวกันนี้ก็ถูกมองว่าเป็นความท้าทายในแง่การเติบโตของ W เช่นกัน เนื่องจากข้อกำหนดดังกล่าวอาจทำให้หลายคนที่ไม่ประสงค์จะถ่ายภาพตัวเองเพื่อยืนยันตัวตน ไม่อยากสมัครเข้าใช้งานนั่นเอง
โปร่งใสแต่อาจไม่ “เติบโต”
การเปิดตัวแพลตฟอร์ม W ยังถูกมองว่าเป็นการออกแบบที่สวนทางกับแพลตฟอร์มโซเชียลมีเดียดั้งเดิม โดยผู้ออกแบบระบุว่า จะให้ความสำคัญกับการคุ้มครองเยาวชน และการกำกับดูแลปัญญาประดิษฐ์ ซึ่งนโยบายเหล่านี้อาจทำให้ประสบการณ์การใช้งาน W ไม่ดีเท่ากับโซเชียลมีเดียดั้งเดิมที่เน้นอัลกอริธึมในการนำเสนอคอนเทนต์ (และการขายโฆษณา)
นอกจากนี้ ในช่วงเริ่มต้นของการให้บริการ การจะเข้าใช้แพลตฟอร์ม W ได้ต้องได้รับเชิญเท่านั้น
ทำไมยุโรปต้องมี “โซเชียลมีเดีย” ทางเลือก
การเปิดตัวแพลตฟอร์ม W ยังมาจากอีกหลายปัจจัย หนึ่งในนั้นคือการเป็นแพลตฟอร์มโซเชียลมีเดียทางเลือก นอกเหนือจากที่มีให้ใช้งานอย่างเกลื่อนกลาด และส่วนใหญ่เป็นแพลตฟอร์มจากสหรัฐอเมริกา เพราะปฏิเสธไม่ได้ว่า สถานการณ์ในขณะนี้มีความตึงเครียดสูง เห็นได้จากการที่ประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ แห่งสหรัฐฯ เพิ่งประกาศภาษีใหม่กับบางประเทศในยุโรป ซึ่งเพิ่มความขัดแย้งทางการทูตให้ร้อนแรงมากขึ้น การมีแพลตฟอร์มทางเลือกเอาไว้สำรองก็จะช่วยเพิ่มช่องทางการสื่อสารในกรณีเกิดเหตุฉุกเฉิน อีกทั้งยังสามารถลดความเสี่ยงในการถูกชี้นำจากเนื้อหาที่สร้างจาก AI ได้ด้วยเช่นกัน
นอกจากนั้น แพลตฟอร์มโซเชียลมีเดียจากสหรัฐอเมริกายังมีการดำเนินการที่ไม่เหมาะสมหลายด้าน เช่น กรณีของแพลตฟอร์ม X ของอีลอน มัสก์ (Elon Musk) ที่มีการสร้างภาพโป๊เปลือยด้วย AI จนหลายประเทศต้องออกมาแบนการใช้งานและกลายเป็นข่าวอื้อฉาวไปทั่วโลก
ส่วนในเรื่องของข้อมูลพบว่า การมีแพลตฟอร์ม W ทำให้ข้อมูลต่าง ๆ ต้องถูกเก็บอยู่ในกลุ่มสหภาพยุโรปเท่านั้น ไม่สามารถถูกส่งออกไปนอกประเทศได้อีก โดย W จะเป็นบริษัทในเครือของ “We Don’t Have Time” ซึ่งเป็นแพลตฟอร์มสื่อที่มุ่งเน้นการดำเนินการด้านสภาพภูมิอากาศ ทีมงานเบื้องหลัง W กระจายอยู่ทั่วทวีปยุโรป และมีแผนจะเปิดสำนักงานในเบอร์ลินและปารีสด้วย
ซึ่งที่ผ่านมา วิธีดังกล่าวก็เคยมีการใช้ในแพลตฟอร์มอย่าง Mastodon หรือ Bluesky แต่ในภาพรวม พบว่าตัวแพลตฟอร์มประสบความสำเร็จเพียงเล็กน้อย โดยปัญหาส่วนใหญ่มาจากผู้ใช้งานไม่สามารถสร้างเน็ตเวิร์กในแพลตฟอร์มใหม่ได้ ซึ่งกรณีนี้ก็อาจเกิดกับ W ได้เช่นกัน
นั่นจึงทำให้หลายฝ่ายต่างจับตาว่า การยืนยันตัวตนที่ W ชูเป็นจุดแข็งนั้น จะสร้างความแตกต่างได้จริงหรือ