ทำไม Banpu ถึงเลือกเดินเกมนี้? และวิธีการทำงานเป็นอย่างไร? ตามไปเจาะเบื้องหลังวิธีคิดกันเลย
เมื่อตลาดพลังงานผันผวนเหมือนสภาพอากาศ
ตลาดพลังงานในที่ต่าง ๆ รวมไปถึงประเทศญี่ปุ่น มีความท้าทาย เนื่องจากโครงสร้างตลาดพลังงานมีความซับซ้อน และราคาไฟฟ้ายังกระโดดขึ้นลงตลอดเวลาตามอุปสงค์ อุปทาน ตลอดจนสภาพอากาศที่คาดเดาได้ยาก ส่งผลให้การซื้อขายพลังงานล่วงหน้าหรือการบริหารความเสี่ยงต้องรวดเร็ว และแม่นยำขั้นสุด
หากย้อนกลับไปก่อนหน้านี้ การซื้อขายไฟฟ้าของ “บ้านปู” จะอาศัย “สัญชาตญาณและประสบการณ์ของเทรดเดอร์” แต่เมื่อความผันผวนของตลาดสูงขึ้น บวกกับข้อมูลจำนวนมหาศาลที่ต้องประมวลผลแบบเรียลไทม์ ทำให้การวิเคราะห์ข้อมูลและการประเมินสถานการ์ณมีความซับซ้อนมากขึ้น คุณนิติ พิทักษ์ธีระธรรม Country Head – Japan บริษัท บ้านปู จำกัด (มหาชน) จึงอธิบายถึงแนวทางการดำเนินงานของบ้านปู ในการ ผสานองค์ความรู้ของเทรดเดอร์ เข้ากับเทคโนโลยี AI เพื่อพัฒนาระบบข้อมูลที่ทดสอบและตรวจสอบได้ เพื่อช่วยในการตัดสินใจอย่างเป็นระบบ
ไม่ใช่แค่ช่วยดูราคา “ซื้อ” หรือ “ขาย” แต่ยังช่วยบริหารความเสี่ยง
บ้านปูออกแบบโมเดล AI ให้เป็นเครื่องมือสนับสนุนการทำงานของเทรดเดอร์ ไม่ใช่ระบบทที่ตัดสินใจแทนคน โดยมี 2 โมเดลหลักควบคู่กัน
โมเดลที่ 1 – จะทำหน้าที่วิเคราะห์ทิศทางราคาและจับจังหวะซื้อขาย ซึ่งมีจุดเด็ดคือ หากสัญญาณยังไม่ชัวร์ ระบบจะทำการลดขนาดการซื้อขาย หรือเบรกอัตโนมัติ เพื่อเซฟความเสี่ยงทันที
โมเดลที่ 2 – ที่ทำหน้าสแกนภาพรวมสภาวะตลาด เพื่อนำข้อมูลมาปรับกลยุทธ์และกำหนดขนาดการซื้อขายให้สอดคล้องกับสถานการณ์จริงแบบเรียลไทม์
หลังจากนั้น Banpu ได้นำทั้งสองโมเดลไปทดสอบการซื้อขายไฟฟ้าโดยใช้ข้อมูลย้อนหลังในตลาดไฟฟ้าประเทศญี่ปุ่นมาวิเคราะห์ผ่านระบบจำลองระหว่างเดือนมกราคม – มีนาคม 2569 ที่ผ่านมา ซึ่งทำผลงานได้ดีกว่าวิธีเดิม เพราะสามารถสร้างความสมดุลระหว่างผลตอบแทนและการบริหารความเสี่ยงได้ดีกว่า
AI เป็นผู้ช่วย แต่ “คน” คือ กัปตันตัวจริง
แนวทางผสมผสานระหว่างโมเดล AI ที่คอยช่วยประมวลผลข้อมูลมหาศาลและประเมินความซับซ้อนแบบเรียลไทม์ พร้อม “เทรดเดอร์” ผู้ตรวจสอบผลวิเคราะห์และข้อมูล ยังทำหน้าที่ตัดสินใจขั้นสุดท้ายก่อนทำรายการซื้อขายจริงทุกครั้ง ซึ่งคุณนิติ มองว่า วิธีนี้ไม่ได้แค่ช่วยให้ทำงานง่ายและมีประสิทธิภาพขึ้น แต่ยังทำให้ทีมได้เรียนรู้เติบโตไปพร้อมกับเทคโนโลยี เกิดการถ่ายทอดองค์ความรู้ระหว่างผู้เชี่ยวชาญและโมเดล AI อย่างไร้รอยต่อ ซึ่งการนำ AI เข้ามาเสริม ไม่ได้หมายความว่าเทคโนโลยีจะมาทำงานแทนคน แต่เป็นการติดอาวุธให้เทรดเดอร์รับมือกับความซับซ้อนได้ดีขึ้น
ปัจจุบันระบบ AI นี้ถูกนำไปใช้ในการซื้อไฟฟ้าอย่างจริงจัง จนกุมสัดส่วนมากกว่า 90% ของปริมาณการซื้อขายไฟฟ้าทั้งหมดของบริษัทฯ ใน 6 ภูมิภาคของญี่ปุ่นแล้ว และเตรียมนำโมเดล AI ต่อยอดไปยังตลาดพลังงานในประเทศอื่นๆ รวมถึงกลุ่มธุรกิจอื่นในเครือ เพื่อสร้างความได้เปรียบใยนการแข่งขันในระยะยาว
นี่จึงเป็นกรณีศึกษาที่พิสูจน์ให้เห็นว่า ความสำเร็จในสนามธุรกิจยุคดิจิทัล ไม่ได้วัดกันที่ว่าที่ใครมี AI ล้้ำที่สุด แต่วัดกันที่ใครสามารถนำมาปรับใช้ และหลอมรวมเข้ากับพลังคนได้อย่างทรงพลังที่สุด
